Veel werkgevers verwachten problemen door pensionering werknemers

Bijna 4 op de 10 werkgevers verwachten dat er de komende 5 jaar werknemers met pensioen gaan in hun bedrijf. Binnen de overheid en de industrie is dat aandeel veel hoger. Werkgevers in deze sectoren verwachten ook vaker problemen voor hun bedrijfsvoering doordat medewerkers met pensioen gaan.

In sectoren als handel en specialistische zakelijke dienstverlening verwachten werkgevers minder vaak een probleem. Dit blijkt uit een landelijk onderzoek van UWV onder 3.550 werkgevers. In West-Brabant is het aandeel werknemers van 60 jaar of ouder 11% en dat is hoger dan landelijk (10%).

Eén van de uitdagingen voor de toekomstige arbeidsmarkt is de vergrijzing. Verschillende onderzoeksrapporten melden dat een toenemende uitstroom van werknemers door pensionering de komende jaren zal bijdragen aan een langer aanhoudende arbeidsmarktkrapte in verschillende sectoren. Sectoren die genoemd worden zijn onder andere vervoer en opslag, industrie, overheid, zorg en onderwijs. Deze sectoren hebben een relatief vergrijsd personeelsbestand waardoor uitstroom van personeel naar pensioen hoger dan gemiddeld zal zijn.

Uitstroom door pensionering kan om verschillende redenen een probleem zijn voor een organisatie en verschillen per sector. Bijna alle werkgevers die problemen verwachten door pensionering van werknemers (95%) geven aan dat dit te maken heeft met de vervanging van deze werknemers. De krappe arbeidsmarkt speelt hierbij een (grote) rol. Bij veel werkgevers speelt er echter meer. Negen op de tien werkgevers die problemen verwachten door pensionering wijzen op het verlies van ervaring van werknemers die vertrekken. In iets mindere mate noemen de werkgevers verlies van kennis (81%) en verlies van vaardigheden (75%). Daarnaast geeft ruim de helft van de werkgevers die denken dat uitstroom door pensionering een probleem wordt (58%) aan dat dit te maken heeft met het verlies van de begeleidende of aansturende rol die oudere werknemers (kunnen) hebben.

In West-Brabant is 11% van alle werknemers 60 jaar of ouder. Dat is hoger dan landelijk waar het aandeel 10% bedraagt. Industrie, openbaar bestuur en bouw zijn de sectoren waar werkgevers de meeste uitstroom van personeel verwachten. In West-Brabant werken momenteel 40.500 mensen in de industrie waarvan ongeveer 1 op de 7 (15%) 60 jaar of ouder is. Een deel van deze werknemers zal de komende jaren de pensioengerechtigde leeftijd bereiken en de sector uitstromen. Tegelijkertijd is het aantal nieuwe gediplomeerden vanuit een technische opleiding de komende jaren naar verwachting niet voldoende om de werknemers die stoppen met werken in de industrie te vervangen.

Het openbaar bestuur telt in West-Brabant ruim 18.500 werknemers waarvan 15% 60 jaar of ouder is. Werkgevers in deze sector geven relatief vaak aan dat uitstroom door pensionering in redelijke mate een probleem wordt en niet zozeer in hoge mate zoals dit bij de industrie het geval is. Dit kan te maken hebben met de hoge instroom van 35-minners in de sector, waardoor uitstroom door pensionering (in kwantitatief opzicht) mogelijk minder problemen geeft. Binnen deze sector zijn het verlies van ervaring en het verlies van kennis de meest genoemde redenen waarom pensionering van medewerkers voor werkgevers als probleem wordt ervaren.

In de bouwsector werken momenteel 14.900 mensen in West-Brabant waarvan ongeveer 1 op de 8 (12%) 60 jaar of ouder is. De bouw heeft evenals de industrie te maken met te weinig instroom van jongeren om de ouderen die de sector verlaten te vervangen. Daarnaast maken werkgevers in de sector zich ook zorgen over kennis en ervaring die met het vertrek van ouderen verloren gaat. Ook werkgevers in het onderwijs, de industrie, vervoer en opslag en gezondheidszorg verwachten vaker dan gemiddeld dat de komende 5 jaar medewerkers met pensioen gaan.

Werkgevers kunnen ervoor zorgen dat de kennis en vaardigheden van ervaren medewerkers niet verloren gaan na hun pensioen. Bijvoorbeeld door oudere werknemers hun jongere collega’s te laten begeleiden. Voor oudere personeelsleden kan dit een aantrekkelijke manier zijn om hun loopbaan af te sluiten. Het is belangrijk dat werkgevers hun werknemers hierbij ondersteunen. Bijvoorbeeld door trainingen te geven over het overdragen van kennis en vaardigheden en het geven van feedback.

Vanwege de benodigde vervanging van medewerkers die met pensioen gaan is het voor werkgevers ook van belang om nieuwe werknemers aan te trekken. Daarbij kan het helpen om ook open te staan voor sollicitanten die niet aan alle functie-eisen voldoen en hen intern op te leiden, bijvoorbeeld door middel van een leerwerktraject. Recent onderzoek van UWV wees uit dat ruim de helft van de werkgevers met vacatures vanwege de arbeidsmarktkrapte vaker kandidaten aanneemt die nog opgeleid moeten worden.

Verder kunnen werkgevers problemen door pensionering mogelijk verminderen door het voor oudere werknemers aantrekkelijker te maken om langer door te werken. Werkgevers dienen hierover tijdig met hen in gesprek te gaan. Vooral in de transportsector en in dienstverlenende sectoren zoals de handel wordt er relatief vaak doorgewerkt na de pensioengerechtigde leeftijd.

Het rapport ‘34 oplossingen voor personeelstekorten’ en de publicatie ‘Wat werkgevers doen om personeel te werven’ geven werkgevers diverse handvatten voor het breder werven van personeel en het inzetten van oudere werknemers om jongeren te begeleiden.